toprak nedir

toprak yerkürenin yüzeyini ince bir tabaka halinde kaplayan kayaların ve organik maddelerin değişik ayrışma ürünlerinin karışımından meydana gelen , içerisinde ve üzerinde geniş bir caanlılar alemi barındıran, bitkilere besin ve yaşam kaynağı olan, belli oranlarda su ve hava içeren üç boyutlu canlı bir varlıktır.                                  

toprak birbirinden farklı katmanlardan oluşur.en üstte genellikle organik madde bakımından zengin, koyu renkli bir katman yer alır.bitki köklerinin en çok yayıldığı bu katman, bitkinin gelişmesindede önemli rol oynar.bunun altında daha açık renkli diğer katman yer alır.daha altta da toprağı oluşturan ana materyal yer alır.

şeekil 1

toprağın hacim olarak % 50 si katı madde, %50 si ise boşluklardan oluşur.katı maddeler inorgnik ve organik  olarak ikiye ayrılır.mineral orijinli olan inorganik maddeler bütün hacmin %45 ini, organik maddeler ise %5 ini  oluşturur.geriye kalan boşluklar değişen oranlarda su ve hava ile doludur.

şekil 2

toprağın inorganik yapı maddelerini yerküresinde ayrıştırma faktörlerinin etkilemeleriyle ufalanıp ayrışmaya tortul, püskürük, metamorfik kayalar oluşturur.

Toprak, atmosfer, hidrosfer ve biyosfer ile temas halinde bulunan yeryüzüne çıkmış, kayalar, mineraller ve organik maddelerden ibaret toprak ana materyelinin fiziksel parçalanma ve kimyasal ayrışması sonucunda oluşmaktadır. Bu oluşumda az çok birbirini izleyen fiziksel, kimyasal ve biyolojik olaylar büyük rol oynarlar.Fiziksel parçalanma olaylarının başında, sıcaklık değişmeleri, ıslanma, kuruma, donma-çözülme, bitki köklerinin ve diğer canlıların mekanik etkileri olmak üzere, materyal üzerindeki basıncın azalması, tuz bırakması ve tuzların hidrasyon, akarsu, buzul ve rüzgarların etkileri sayılabilir.

Fiziksel parçalanma ve kimyasal ayrışma, belli koşullara sahip doğal bir çevrede uzunca bir zaman süresi içerisinde, belli topografyaya sahip olan bir ana materyal üzerinde gerçekleşir.

kimyasal parçalanma ise kyaları oluşturan unsurların eriyerek kimyasal bileşimlerinin değişmesi sonucundaki parçalanma ve ufalanma işlemidir.kimyasal parçalanma daha çok sıcaklık farkının az olduğu sıcak ve nemli iklim bölgelerinde görülür.

 

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !